De wereld

Kindsoldaten in de wereld

  • Wereldwijd waren er in 2009 nog steeds een kwart miljoen kindsoldaten. Sommigen zijn maar zeven jaar oud.
  • Kindsoldaten worden vooral gebruikt door rebellenlegers. Een totaal van 41 guerrillabewegingen heeft momenteel kinderen onder de 18 jaar in zijn rangen (zie lijst).
  • Maar ook regeringslegers rekruteren en gebruiken minderjarigen als soldaten. Volgens de VN maken de regeringen van Congo, Somalie, Soedan, Tjaad, de Centraal Afrikaanse Republiek, Afghanistan en Myanmar zich schuldig aan het gebruik van kindsoldaten.
  • De technologische vooruitgang in wapentuig en de enorme verspreiding van kleine wapens hebben bijgedragen tot het toenemende gebruik van kindsoldaten. Er zijn ongeveer 500 miljoen kleine wapens in circulatie wereldwijd. Lichte automatische machinegeweren zijn gemakkelijk te gebruiken, ook voor kinderen, en gemakkelijk verkrijgbaar. In sommige Afrikaanse landen kun je een geweer kopen voor 6 euro.
  • Kinderen zijn een gemakkelijke prooi voor militaire rekrutering. Ze zijn gemakkelijk te manipuleren en te jong om te weerstaan aan het geweld waarin ze worden meegesleurd, of dat zelfs maar te begrijpen.
  • Een deel van de 250.000 kindsoldaten wereldwijd heeft zich door de omstandigheden aangesloten bij een leger. Vaak gaat het om weeskinderen, vluchtelingenkinderen of kinderen uit extreem arme of gebroken families. In het leger hebben zij onderdak, bescherming en voedsel, of tenminste een geweer waarmee zij hun voedsel kunnen stelen.
  • Sommige kinderen hebben zich ook aangesloten bij een van de strijdende partijen om de dood van een familielid te wreken.
  • Tienduizenden kinderen worden echter onder dwang gerekruteerd en ontvoerd door gewapende groepen. In Sierra Leone werden naar schatting 20.000 kinderen ontvoerd door de rebellen van het Revolutionary United Front. In Oeganda zijn meer dan 66.000 kinderen ontvoerd door het Lord’s Resistance Army. In Congo worden kinderen door alle strijdende partijen onder dwang gerekruteerd.
  • Kinderen zijn de beste soldaten. Ze zijn klein en kunnen relatief onzichtbaar door het struikgewas lopen. Ze zijn snel, behendig, gemakkelijk manipuleerbaar en zeer gehoorzaam. Doordat ze geen benul hebben van de dood, zijn ze dapper en onversaagd. Ze zijn vooral goedkoop: ze hoeven geen soldij en hebben minder voedsel nodig dan volwassen soldaten.
  • Zowel jongens als meisjes worden gebruikt als kindsoldaten. Naast soldaten worden ze ook gebruikt als seksslavinnen voor de commandanten.
  • Kindsoldaten voeren allerlei opdrachten uit in het leger. Ze doen dienst als boodschappers, spionnen, kampbewakers of koks. Ze worden gebruikt als dragers van wapens, munitie en proviand. Velen ook worden ingezet in de strijd, waarbij ze als voorhoede of mijnenvegers kunnen worden uitgestuurd. Sommige kinderen worden gebruikt voor zelfmoordmissies.
  • Door hun onvolwassenheid, onbesuisdheid en gebrek aan ervaring worden kindsoldaten gemakkelijker gewond en gedood op het strijdveld dan volwassen soldaten. Velen zijn ledematen kwijt en voor het leven gehandicapt.
  • Kindsoldaten ontvoerd door rebellengroepen in Sierra Leone, Liberia, Kongo en Oeganda waren getuige van, en moesten deelnemen aan, extreme wreedheden tegen de burgerbevolking, waaronder onthoofdingen, amputaties, verkrachtingen en het levend verbranden van mensen. In Liberia en Sierra Leone kregen kinderen drugs om hun angst en aarzeling te overwinnen.
  • Soms worden kinderen gedwongen wreedheden uit te voeren tegenover hun eigen familie, buren of dorpsgenoten. Dit soort praktijken is bedoeld om hen te ’stigmatiseren’, de band met de achterban te doorbreken en hen voorgoed te binden aan het leger. De kinderen zijn ervan overtuigd dat ze nooit meer terug kunnen naar huis.
  • Veel kinderen kunnen niet meer weg uit het leger. Als zij deserteren of ontsnappen, wordt wraak genomen op hun families. Soms wordt het hele dorp uitgemoord, als straf of om te voorkomen dat vitale informatie wordt doorgespeeld aan de vijand.
  • Na de oorlog blijven kindsoldaten vaak verweesd achter, psychologisch getraumatiseerd, moreel ontspoord en zonder opleiding of diploma. Bijgevolg eindigen velen van hen op straat, waar ze betrokken raken bij misdaad en geweld, of gemakkelijk te rekruteren zijn voor een nieuw conflict.
  • In 2002 ging een wereldwijd protocol tegen het gebruik van kindsoldaten van kracht dat intussen door 131 landen werd geratificeerd. Maar in de praktijk veranderde er niet veel. Het aantal kindsoldaten daalde slechts van 300.000 naar 250.000.
  • In 2009 besliste de VN-Veiligheidsraad om gewapende groepen die nog steeds kindsoldaten gebruiken publiekelijk te noemen en in verlegenheid te brengen (‘name and shame’).
  • De lijst van schaamte werd in mei 2010 bekend gemaakt. Veruit de ergste overtreder is het LRA. Het is de enige groep die zich schuldig maakt aan alle drie vormen van geweld tegen kinderen. Naast het rekruteren en inzetten van kindsoldaten worden de Oegandese rebellen ook beschuldigd van verkrachting, verminking en doding van kinderen - en dat in drie landen: Kongo, Zuid-Soedan en de Centraalafrikaanse Republiek.
  • Het regeringsleger en de rebellengroepen in Kongo scoren ook slecht. Zij maken zich volgens het rapport schuldig aan twee van de drie vormen van geweld tegen kinderen: rekrutering en seksueel misbruik.
  • Het rapport noteert een aantal positieve ontwikkelingen in Kongo. Zo werden vorig jaar 2,672 kinderen gedemobiliseerd en naar opvangcentra gestuurd. Ook werden een aantal militairen berecht en veroordeeld voor misdaden tegen kinderen, zoals Mai-Mai commandant Gedeon Kyungu Mutanga, vier Mai-Mai rebellen en zes regeringssoldaten.
  • Daar staat echter tegenover dat een aantal beruchte kindermishandelaars in Kongo hoge posten heeft gekregen in het regeringsleger. Jean-Pierre Biyoyo werd tot kolonel gepromoveerd hoewel hij door een militaire rechtbank was veroordeeld voor de gedwongen rekrutering van kinderen. En Bosco Ntaganda werd tot generaal benoemd ondanks een aanhoudingsbevel van het Internationaal Strafhof voor het gebruik van kindsoldaten. 
  • Somalie wordt in het rapport ook met de vinger gewezen. Zowel het regeringsleger als de islamitische opstandelingen van Al-Shabaab en Hizbul Islam maken zich schuldig aan het inlijven, verminken en doden van kinderen.
  • Al-Shabaab, een terroristische organisatie die banden heeft met al Qaeda, heeft naar schatting 1,800 kinderen in zijn rangen, sommigen maar negen jaar oud. Opvallend is dat Al-Shabaab ook meisjes rekruteert. In een opleidingskamp nabij Kismayo worden 120 meisjes getraind in het verzamelen van inlichtingen en het transporteren van explosieven, aldus het rapport.
  • Andere Afrikaanse landen die kindsoldaten gebruiken zijn Tjaad, de Centraalafrikaanse Republiek en Soedan. In Darfoer maken niet minder dan 14 gewapende groepen zich schuldig aan het rekruteren en inzetten van kinderen.
  • In Azie bevinden de overtreders zich in Afghanistan, Irak, Myanmar, Sri Lanka en de Filippijnen. Het rapport beschrijft hoe kinderen vanaf de leeftijd van 13 jaar door Afghaanse gewapende groepen worden gebruikt om zelfmoordcommando’s uit te voeren en explosieven te planten. In totaal 128 kinderen verloren vorig jaar het leven in dergelijke operaties.
  • In Zuid-Amerika is de situatie licht verbeterd. Slechts twee ‘bevrijdingsbewegingen’ in Colombia maken nog steeds gebruik van kindsoldaten.
  • Hoewel een aantal groepen actieplannen heeeft ondertekend voor de demobilisatie van kinderen, klaagt de VN-baas de ‘quasi totale straffeloosheid’ voor de ronselaars van kindsoldaten aan. Hij wijt dit aan een gebrek aan politieke wil, een zwak rechtstelsel, en een gebrek aan middelen en expertise om misdaden te onderzoeken en te vervolgen. “In sommige situaties is er een moedwillige obstructie van de rechtsgang en een gebrek aan focus op de commando-verantwoordelijkheid,” besluit het rapport.
  • Tijdens de voorstelling van het rapport, op 21 mei 2010, verzocht VN-Secretaris-Generaal Ban Ki-moon de Veiligheidsraad dringend om strenge maatregelen te overwegen tegen de hadnekkige overtreders – legers die de afgelopen vijf jaar kindsoldaten zijn blijven inzetten.
  • Tegen die groepen, vooral in Congo, Soedan, de Filippijnen, Myanmar en Colombia, wil de VN onmiddellijk sancties opleggen. Het sanctiecommittee zou zich momenteel beraden over de hardnekkige overtreders in Kongo: het regeringsleger (FARDC) en vier rebellengroepen – FDLR, FNI, LRA en Mai-Mai.

Landen waar kindsoldaten meevechten

situatie in 2010

 

Lijst van schaamte

 

Groepen die kindsoldaten rekruteren of inzetten

Soort leger

Land

1

Gewapende Strijdkrachten van Congo (FARDC)

regeringleger

Congo

2

Democratische Macht voor de Bevrijding van Rwanda (FDLR)

rebellengroep

Congo

3

Patriottisch Verzet van Ituri (FRPI)

rebellengroep

Congo

4

Nationaal en Integrationalistisch Front (FNI)

rebellengroep

Congo

5

Mai-Mai in Noord- en Zuid-Kivu

rebellengroep

Congo

6

Verzetsleger van de Heer (LRA)

rebellengroep

Congo/Soedan/CAR

7

Federale Overgangsregering van Somalie (TFG)

regeringsleger

Somalie

8

Al Shabaab

rebellengroep

Somalie

9

Hizbul Islam

rebellengroep

Somalie

10

Soedanees Volksbevrijdingsleger (SPLA)

regeringsleger

Soedan (Zuid)

11

Soedanese Gewapende Strijdkrachten (SAF)

regeringsleger

Soedan (Noord)

12

Centrale Reserve Politie

regeringsleger

Darfoer (Soedan)

13

Grensinlichtingenmacht

regeringsleger

Darfoer (Soedan)

14

Pro-regeringsmilities

regeringsmilities

Darfoer (Soedan)

15

Beweging voor Gerechtigheid en Gelijkheid (JEM)

rebellengroep

Darfoer (Soedan)

16

Volksbeweging voor Rechten en Democratie

rebellengroep

Darfoer (Soedan)

17

Soedanese Bevrijdingsfront (SLA) - Mother Wing

rebellengroep

Darfoer (Soedan)

18

SLA - Free Will

rebellengroep

Darfoer (Soedan)

19

SLA - Minni Minnawi

rebellengroep

Darfoer (Soedan)

20

SLA - Peace Wing

rebellengroep

Darfoer (Soedan)

21

SLA - Abdul Wahid

rebellengroep

Darfoer (Soedan)

22

SLA - Unity

rebellengroep

Darfoer (Soedan)

23

Nationaal Leger van Tjaad

regeringsleger

Tjaad

24

Volksleger voor het Herstel van de Democratie (APRD)

rebellengroep

Centraalafrikaanse Republiek

25

Patriottische Conventie voor Gerechtigheid en Vrede (CPJP)

rebellengroep

Centraalafrikaanse Republiek

26

Eenheid van de Democratische Machten voor Eenheid (UFDR)

rebellengroep

Centraalafrikaanse Republiek

27

Democratisch Volksbevrijdingsfront (FDPC)

rebellengroep

Centraalafrikaanse Republiek

28

Centraalafrikaanse Bevrijdingsbeweging voor Gerechtigheid (MLCJ)

rebellengroep

Centraalafrikaanse Republiek

29

Regeringsgesteunde milities Centraalafrikaanse Republiek

regeringsmilities

Centraalafrikaanse Republiek

30

Nationale Politie Afghanistan

regeringsleger

Afghanistan

31

Haqqani Netwerk

rebellengroep

Afghanistan

32

Hezb-i-Islami

rebellengroep

Afghanistan

33

Jamat Sunat al-Dawa Salafia

rebellengroep

Afghanistan

34

Taliban

rebellengroep

Afghanistan

35

Tora Bora Front

rebellengroep

Afghanistan

36

Al Qaida

rebellengroep

Irak

37

Myanmar Gewapende Strijdkrachten

regeringsleger

Myanmar (voormalig Birma)

38

Karen Democratisch Boedistisch Leger (DKBA)

rebellengroep

Myanmar

39

Karen Nationale Eenheid - Vredesraad Karen Nationaal Bevrijdingsleger

rebellengroep

Myanmar

40

Kachin Onafhankelijkheidsleger (KIA)

rebellengroep

Myanmar

41

Karen Nationaal Bevrijdingsleger (KNLA)

rebellengroep

Myanmar

42

Karen Leger (KA)

rebellengroep

Myanmar

43

Karenni Nationaal Volksbevrijdingsleger (KNPLF)

rebellengroep

Myanmar

44

Myanmar Nationaal Leger voor de Democratische Alliantie

rebellengroep

Myanmar

45

Leger van de Shan Staat (SSA-S)

rebellengroep

Myanmar

46

Leger van de Verenigde Wa Staat (UWSA)

rebellengroep

Myanmar

47

Nationaal Bevrijdingsleger

rebellengroep

Colombia

48

Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia

rebellengroep

Colombia

49

Abu Sayyaf Group

rebellengroep

De Filippijnen

50

Moro Islamitisch Bevrijdingsfront

rebellengroep

De Filippijnen

51

Nieuw Volksleger (NPA)

rebellengroep

De Filippijnen

52

Tamil Volksbevrijdingstijgers

rebellengroep

Sri Lanka

Created by EFFict